Skocz do zawartości


Zaloguj się, aby obserwować  
cyganka

Cytaty z książek...

Polecane posty

BloodyPain

"W tej stronie, wysoko nad sterczącym szczytem górskim biała gwiazda wyjrzała właśnie spośród rozdartych chmur. Gdy ją tak ujrzał zagubiony w przeklętym wrogim kraju, wzruszyło go jej piękno, a nadzieja wstąpiła znów w jego serce. Jak chłodny, jasny promień olśniła go bowiem nagle myśl, że bądź co bądź Cień jest czymś małym i przemijającym; istnieje światło i piękno, którego nigdy nie dosięgnie."

.....

" I know. It’s all wrong. By rights we shouldn’t even be here. But we are. It’s like in the great stories, Mr. Frodo; the ones that really mattered. Full of darkness and danger, they were. And sometimes you didn’t want to know the end… because how could the end be happy? How could the world go back to the way it was, when so much bad had happened? But in the end, it’s only a passing thing, this shadow. Even darkness must pass. A new day will come. And when the sun shines, it will shine out the clearer. Those were the stories that stayed with you, that meant something, even if you were too small to understand why. But I think, Mr. Frodo, I do understand. I know now. Folk in those stories had lots of chances of turning back, only they didn’t. They kept going. Because they were holding on to something."

Tolkien, Władca Pierścieni

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach


1999

,,Winstona 
ogarnęło 
przygnębienie 
na 
myśl 

zwróconej 
przeciwko 
niemu 
ogromnej 
potędze 
Partii, 

łatwości, 

jaką 
każdy 
partyjny 
intelektualista 
pokonałby 
go 

dyspucie, 
posługując 
się 
subtelnymi 
argumentami, 
których 
on 
nie 
potrafiłby 
nawet 
zrozumieć, 

cóż 
dopiero 
odeprzeć. 

jednak 
miał 
słuszność! 
To 
oni 
byli 

błędzie, 
nie 
on. 
Należy 
bronić 
tego, 
co 
oczywiste 

prawdziwe, 
mniejsza, 
że 
naiwne."

Orwell, 1984

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Orwell

,,Człowiek z natury prawomyślny (w 
nowomowie dobromyślak) w każdej sytuacji będzie 
natychmiast wiedział, bez zastanawiania się, co 
sądzić i jak reagować. Gruntowny trening myślowy 
przebyty w dzieciństwie, a związany z takimi pojęci - 
ami z nowomowy, jak zbrodnio-szlaban, czarnobiał 
czy dwójmyślenie, sprawia zresztą, iż członek Partii z 
reguły niechętnie oddaje się jakimkolwiek głębszym 
rozważaniom, a często nawet tego nie potrafi."

1984

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
:+)

,,No więc zgłaszam się i 
wygrywam jak po maśle, gównie dlatego że jedyny 
facet w bazie co się jako tako zna na ping-pongu 
ma trzy palce, bo dwa stracił na wojnie i ciągle 
upuszcza rakietkę."

F.Gump

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Wódz

,,...z sypialni 
wyłaniają się pacjenci zaintrygowani hałasem; odd - 
ziałowa musi więc przybrać swoją zwykłą postać, 
żeby nikt się nie dowiedział, jak ohydne jest jej prawd - 
ziwe oblicze."

Lot nad kukułczym gniazdem.

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Kukułka

,,jak to człowi - 
ek musi się nauczyć współżyć w grupie, zanim będzie 
mógł funkcjonować w normalnym społeczeństwie; jak 
to grupa może pomóc, wytykając mu jego błędy; jak to 
właśnie społeczeństwo rozstrzyga, kto jest, a kto nie 
jest normalny, więc należy starać się sprostać pows - 
zechnym kryteriom. "

Lot...

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

Przycięta korona oznacza dotkliwy cios dla korzeni. Ich wielkość jest optymalnie dostosowana do nadziemnych organów. Gdy więc usunie się dużą część konarów, a przez to ograniczy fotosyntezę, odpowiednio duży procent części podziemnych umrze z głodu. (...) W końcu pozostaje sam kadłub drzewa, który nie nadaje się do utrzymania i pewnego dnia zostanie ścięty. A ponieważ żaden krewniak nie pospieszy z pomocą, pniak obumrze prędko i ostatecznie. Niedługo później posadzi się nowe drzewo i cały dramat zacznie się na nowo.

 

Peter Wohlleben - Sekretne życie drzew

Niektórym z naszych panien wystarczyło ostrzyc sobie włosy, nałożyć niebieskie okulary i przybrać miano "nihilistek", żeby natychmiast zdobyć pewność, iż nałożywszy okulary niezwłocznie uzyskały własne "przekonania". Wystarczyło temu lub owemu rozniecić w swoim sercu trochę jakiś lepszych, jakiś ludzkich uczuć, żeby natychmiast dojść do przekonania, że nikt tak żywo nie czuje jak on, że nikt go nie zdoła wyprzedzić w ogólnym rozwoju. I wystarczyło któremuś z tych ludzi przyjąć na wiarę jakąkolwiek myśl albo przeczytać stroniczkę czegoś bez początku i końca, żeby od razu uwierzyć, iż to są "jego własne myśli", zrodzone we własnym mózgu. Zuchwalstwo naiwności, jeśli się tak można wyrazić, dochodzi w takich wypadkach do rzeczy zgoła zadziwiających; wszystko to jest aż niewiarygodne, zdarza się jednak co chwila.'
Fiodor Dostojewski – Idiota

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Wódz

,,Pamiętam, jak leżał pod cedrami 
oślepły od wódki i podnosił butelkę do ust, ale to nie 
on z niej pił, tylko ona z niego."

Lot nad kukułczym gniazdem.

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

"(...) żeby wyćwiczyć jasność, należy przeżyć czerń, porządnie i do końca".
- Hanna Krall "Fantom bólu"

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

Przyjrzyj się uważnie i zobacz, jak prawie każdy moment swojego życia poświęcasz na zjednywanie sobie ludzi, na schlebianie im... Żyjesz według ich norm, zgodnie z ich standardami, szukasz ich towarzystwa, pragniesz ich miłości, boisz się by Cię nie wyśmiali, tęsknisz za ich poklaskiem, potulnie poddajesz się narzuconym wyrzutom sumienia; przeraża Cię myśl postępowania wbrew modzie czy to w sposobie ubierania, mówienia, czy nawet myślenia. 

~A. de Mello – Wezwanie do miłości

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

"Jeśli człowiek w dzieciństwie nie zaznał miłości, opieki, oparcia i poczucia przynależności, to choćby żył w rodzinie w sensie formalnym pełnej, będzie podejrzliwy i lękowy, niekoniecznie w sposób wyraźnie psychopatologiczny. Bywają ludzie niezwykle inteligentni i wykształceni, którzy mają jednak poczucie ciągłego zagrożenia porażką, co sprawia, że często przegrywają. Wysoka inteligencja i inne walory ustępują wobec poczucia odrzucenia i trauma z wczesnego dzieciństwa triumfuje."

~M. Orwid "Trauma"

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Petroniusz

,,Co do mnie, zauważyłem jedną rzecz, że gdy się 
jest między szalonymi, staje się także szalonym, a co 
więcej, znajduje się pewien urok w szaleństwach."

Quo vadis

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

Dokładnie tu i teraz jesteś szczęśliwy, ale o tym nie wiesz, ponieważ twoje fałszywe zapatrywania, twój zniekształcony obraz rzeczywistości zamknęły cię w pułapce lęków, niepokojów, przywiązań, konfliktów, poczucia winy; wreszcie w całej gamie ról które odgrywasz, ponieważ tak zostałeś zaprogramowany. Gdybyś potrafił spojrzeć dalej niż sięga to wszystko zrozumiałbyś, że jesteś szczęśliwy, tylko o tym nie wiesz.

~Anthony de Mello – Przebudzenie

 

 

Twoje społeczeństwo i Twoja kultura wyrobiły w Tobie przekonanie, że nie możesz być szczęśliwy bez pewnych osób i bez określonych przedmiotów. Przedmiot, do którego jesteś przywiązany, jest źródłem wzruszeń, kiedy go zdobywasz; napełnia cię lękiem, gdy grozi Ci jego utrata; wreszcie staje się powodem nieszczęścia, gdy go utracisz.

~Anthony de Mello – Wezwanie do miłości

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

"Wszyscy są z natury gadatliwi. Mówią nieustannie: o przedmiotach swej pracy, o świecie, o bliźnich, najwięcej o sobie samych. Opowiadać siebie innym, to wyjść z siebie, rozerwać choćby na chwilę koło własnej jaźni, pozbyć się tej utrapionej samotności, w której od kolebki do grobu trwamy wśród naszych wrażeń, myśli, snów, bólów, radości, lęków, nadziei, wreszcie podzielić się z innymi swoją dziwnością".

~J. Parandowski "Alchemia słowa"

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

"Światu grożą trzy plagi, trzy zarazy.
Pierwsza – to plaga nacjonalizmu.
Druga – to plaga rasizmu.
Trzecia – to plaga religijnego fundementalizmu.
Te trzy plagi mają tę samą cechę, wspólny mianownik – jest nim agresywna, wszechwładna, totalna irracjonalność.
Do umysłu porażonego jedną z tych plag nie sposób dotrzeć. W takiej głowie pali się święty stos, który tylko czeka na ofiary. Wszelka próba spokojnej rozmowy będzie mijać się z celem. Nie o rozmowę mu chodzi, tylko o deklaracje. Żebyś mu przytaknął, przyznal rację, podpisał akces. Inaczej w jego oczach nie masz znaczenia, nie istniejesz, ponieważ liczysz się tylko jako narzędzie, jako instrument, jako oręż. Nie ma ludzi – jest sprawa".

R. Kapuściński "Imperium"

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

"Jednakże od samego początku na nieprzyjaciół wybiera się nie tyle tych, którzy bezpośrednio nas atakują (…), ile raczej tych, których komuś opłaca się ukazać nam jako zagrożenie, nawet, gdyby byli dla nas całkowicie niegroźni. Wówczas nie tyle dostrzegamy ich odmienność, bo nam zagrażają, ile sama ich inność staje się dla nas synonimem zagrożenia".

 

~Umberto Eco

"Wymyślanie wrogów i inne teksty okolicznościowe"

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

"Nie umiem wyrazić tego, co bym chciała. Ostatnio ciągle tak jest. Staram się coś powiedzieć, ale do głowy przychodzą mi tylko nieodpowiednie słowa albo całkowicie różne od tych, które mam na myśli. Próbuję sama się poprawić, lecz wychodzi tylko gorzej. Tracę wątek. Tak jakbym była rozszczepiona na dwie i sama ze sobą bawiła się w berka. Po środku jest wielki słup i gonimy się wokół. Tamta druga ja zawsze zna właściwe słowa, lecz ta ja nigdy nie może tej drugiej złapać".

 

H. Murakami "Norwegian Wood"

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
451

,,Przypuszczam, że wszyst - 
ko, co o mnie mówią, to prawda. Nie mam przyjaciół. 
To podobno dowodzi, że jestem nienormalna. Lecz 
każdy, kogo znam, albo wrzeszczy i tańczy dokoła jak 
dziki, albo tłucze innych. Zauważył pan, jak ludzie te - 
raz kaleczą się nawzajem?"

451 Fahrenheita

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
451

,,książki nie mówią nic! Nic, czego byś 
mógł uczyć innych czy w to wierzyć. Mówią one o ni - 
eistniejących ludziach, tworach wyobraźni, jeśli należą 
do literatury pięknej. Jeśli nie należą do tej literatury, 
to jeszcze gorzej: jeden profesor nazywa drugiego idi - 
otą, jeden filozof wrzeszczy, by zagłuszyć drugiego. 
Wszyscy biegają w kółko strącając gwiazdy i gasząc 
słońce. Gdy się z nimi zadasz, jesteś stracony."

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

"Milczałem, a powinienem krzyczeć. Życie nauczyło mnie, jak wypada reagować, a nie jak trzeba".

 

F. Zawada "Rozdeptałem czarnego kota przez przypadek"

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Merkana

" Samotność wcale nie zaczyna się od tego, że nagle nikt nie czeka na ciebie w domu. Samotność zaczyna się wówczas, kiedy pierwszy raz odczujesz pragnienie, aby czekał tam na ciebie ktoś zupełnie inny..."

Janusz Leon Wiśniewski "Wszystkie moje kobiety. Przebudzenie" 

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

"Diabeł w lesie ma scenę i na niej tańczy. (...) On też tańczył z diabłem. Aby zatańczyć z diabłem, wystarczy stać w bezruchu."

 

 

"Ludzie w stadach chcą jeszcze się podpatrywać. Być dla siebie nawzajem rozrywką. Tak naprawdę nie mają innej."

Jakub Żulczyk, Wzgórze psów

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

Zło jest również jak pleśń. Rośnie tam, gdzie może. Może rosnąć wszędzie. To niemożliwe, by stworzyć warunki, w których nie chciałoby zamieszkać. 

Jakub Żulczyk, Wzgórze psów

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

Rodzina to zatrzaśnięcie się w windzie z zupełnie obcymi ludźmi na całe życie.

 

Jakub Żulczyk, Wzgórze psów

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Maybe

My, którzy żyliśmy w obozach koncentracyjnych, pamiętamy ludzi, którzy chodzili po barakach, pocieszając innych, oddając ostatni kawałek chleba. Być może było ich niewielu, ale są oni wystarczającym dowodem na to, że człowiekowi można zabrać wszystko za wyjątkiem jednej rzeczy: ostatniej z ludzkich wolności - wyboru swojej postawy w każdych okolicznościach, wyboru swojej drogi.

 

V. E. Frankl - Czlowiek w poszukiwaniu sensu - polecam książkę. 

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach

Dołącz do rozmowy

Publikujesz jako gość. Jeśli masz konto, Zaloguj się teraz, aby publikować na swoim koncie.
Uwaga: Twój wpis będzie wymagał zatwierdzenia moderatora, zanim będzie widoczny.

Gość
Odpowiedz...

×   Wklejony jako tekst z formatowaniem.   Przywróć formatowanie

  Dozwolonych jest tylko 75 emoji.

×   Twój link będzie automatycznie osadzony.   Wyświetlać jako link

×   Twoja poprzednia zawartość została przywrócona.   Wyczyść edytor

×   Nie możesz wkleić zdjęć bezpośrednio. Prześlij lub wstaw obrazy z adresu URL.

Zaloguj się, aby obserwować  





  • Statystyki forum

    • Tematów
      9 722
    • Postów
      262 353
  • Statystyki użytkowników

    • Użytkowników
      972
    • Najwięcej dostępnych
      13 845

    Stashaks
    Najnowszy użytkownik
    Stashaks
    Dołączył
  • Nowe Posty

    • Vitalinka
      💘
    • LadyTiger
      A masz dla nich zawsze jabłko na grzebiecik? Czy któryś już Cię uchlał w palec, nie wszystko jest zawsze tak kolorowe? 
    • LadyTiger
      Hej 😎Też jestem spadochroniarzem z forum, które zaczęło nie domagać technicznie (nie ja jedyna ), ale być może nabiorę jeszcze do nie cierpliwości. Tutaj jest  miło, estetycznie, przy jednoczesnym zachowaniu wolności słowa.  Dużo muzyki, o wiele mniejszy ruch, ale i komunikacja bardziej przemyślana  Nie pamiętam, od kogo dowiedziałam się od nastroiku, ale był tu taki pablo, który lubił muzykę, może od niego?
    • Nafto Chłopiec
      😴😴😴
    • Nomada
      Jestem porannym ptaszkiem od kiedy pamiętam, nocne niebo podziwiać przed świtem, gdy słowik niesie miłosną pieśń doceniam szczególnie ; )
    • Nomada
      Też miewam ;  )
    • Nomada
      Rozumiem, możesz zasugerować ''nowy patent'' z papierem nie strasząc jednocześnie zatruciem aluminium ;  )
    • Nomada
      Perełkowiec japoński - źródło rutyny ale nie tylko rutyny. Ponad 150 związków czynnych.   Perełkowiec japoński – właściwości W krajach Dalekiego Wschodu (szczególnie w Korei, Chinach i Japonii) każda część perełkowca japońskiego jest wykorzystywana w lecznictwie. Stosuje się jego kwiaty, pąki, liście, korę i nasiona.   Z perełkowca japońskiego wyizolowano 153 związki czynne.   Zaliczamy do nich:   rutynę – to najważniejszy związek czynny izolowany z kwiatów perełkowca japońskiego; występuje w najwyższym stężeniu;  flawonoidy (m.in. kwercetyna, genisteina, izoramnetyna, kemferol, soforykozyd),  alkaloidy,  fosfolipidy,   aminokwasy,   mikroelementy (potas, wapń, żelazo, magnez, cynk, miedź),  polisacharydy,   błonnik pokarmowy,   nienasycone kwasy tłuszczowe,  olejki eteryczne.  Badania farmakologiczne udowodniły, że perełkowiec japoński wykazuje działanie:  przeciwutleniające,  obniżające ciśnienie tętnicze,  uszczelniające, wzmacniające naczynia krwionośne, hamujące krwawienie,  naprawiające komórki uszkodzone przez promieniowanie UV,   obniżające poziom glukozy,  obniżające poziom cholesterolu,   przeciwmiażdżycowe,   przeciwzapalne,   wspomagające gojenie ran, przeciwbakteryjne,   przeciwwirusowe,  antyalergiczne,  zmniejszające przerost prostaty.  Perełkowiec japoński – wskazania   Wyciągi z perełkowca japońskiego były wykorzystywane w starożytnych Chinach. Uważano, że „eliminują ciepło” i „oczyszczają ogień”. W krajach azjatyckich stosuje się je w leczeniu zaburzeń związanych z krwawieniami (krwotokami, hemoroidami, krwawieniami z macicy), a także w przypadku miażdżycy tętnic, bólu głowy czy nadciśnienia.   Dziś wiemy, że wyciągi z perełkowca można stosować jako środek uszczelniający naczynia krwionośne oraz przy zwiększonej przepuszczalności naczyń włosowatych (np. przy pojawianiu się pajączków na skórze czy krwotoków z nosa). Rutyna i kwercetyna wzmacniają i uelastyczniają naczynia krwionośne. Perełkowiec japoński polecany jest także pacjentom cierpiącym na żylaki kończyn dolnych i odbytu (hemoroidy).   Flawonoidy mają zdolność nieznacznego obniżania ciśnienia krwi. Perełkowiec japoński może zatem sprawdzić się u osób chorujących na nadciśnienie tętnicze jako uzupełnienie terapii. Zawarta w nim kwercetyna i pokrewne biflawonoidy mają zdolność rozszerzania naczyń krwionośnych, co może się przyczyniać do ich działania obniżającego ciśnienie krwi. Dodatkowo badania pokazują, że kwercetyna ma ochronny wpływ na tlenek azotu, czyli związek występujący w śródbłonku naczyń krwionośnych. Dzięki temu krew właściwie przepływa przez naczynia. Nie bez znaczenia jest tu też jej działanie przeciwutleniające.  Preparaty z perełkowcem japońskim sprawdzą się również w profilaktyce i leczeniu przeziębienia i grypy oraz przy obniżonej odporności.   Dodatkowo kwercetyna wykazuje działanie przeciwalergiczne, zmniejszając wydzielanie histaminy w organizmie. Najnowsze badania donoszą o przeciwalergicznym i przeciwzapalnym działaniu soforykozydu, czyli jednego z flawonoidów perełkowca. Dlatego preparaty z perełkowcem japońskim możemy zastosować w chorobach alergicznych – katarze siennym, wysypce i uczuleniach pokarmowych.    Łagodzenie bólu głowy jest prawdopodobnie związane z aktywnością przeciwzapalną. Badania pokazują, że to przeciwzapalne działanie polega na hamowaniu aktywności COX (cyklooksygenazy), czyli enzymu odpowiedzialnego za powstawanie stanu zapalnego. Soforykozyd działa słabiej niż ibuprofen.   Rutyna i kwercetyna wychwytują też wolne rodniki, poprawiają pamięć przestrzenną i zmniejszają śmierć neuronów wywołaną przedłużającym się niedokrwieniem mózgu.  Jeden z nowych związków wyizolowanych z perełkowca japońskiego (pochodna putrescyny) wykazuje działanie wybielające skórę. Możliwe, że zostanie wykorzystany w kosmetologii jako środek rozjaśniający przebarwienia.  
    • Vitalinka
      No to się pośmiejemy z siebie:       😉
    • Vitalinka
      Hahah, no tak w takich rzeczach to mam😄hihihihi🤭
    • Vitalinka
      No właśnie nie będzie, bo to dość popularna śmierć, oni tak właśnie się dość często "załatwiają" Ci biegacze, dlatego tak Nafta ostrzegam🙁
    • Pieprzna
      @Vitalinka ty to masz fuksa, kapitańskie nogi się zachowały, reszta linków chyba wygasła.
    • Pieprzna
      @Nafto Chłopiec ma ambicje na bycie bohaterem serii "Śmierć na 1000 sposobów".
    • Vitalinka
      To może być arytmia (częstoskurcz). Ty jeszcze powinieneś sprawdzać saturacje krwi. Dobrze, że żyjesz. Uważaj na siebie pls.
    • Nafto Chłopiec
      Tyle to nie, ale na takim tętnie jeszcze nigdy nie leciałem 🤣 https://zapodaj.net/plik-kCyLJ2FHe8
    • Vitalinka
      Ja uważam, że człowiek, który znęca się celowo, nad zwierzęciem powinien być skazywany od razu i eliminowany ze społeczeństwa, skoro potrafi zrobić coś zwierzęciu dla "przyjemności" (tfu) to i zrobi to człowiekowi i jest to psychologicznie potwierdzone i uważam, że od tego należy rozpocząć rewolucje w prawie zwaną ZAPOBIEGANIEM zbrodni, a nie tylko KARANIEM za...
    • Vitalinka
      Ja bym na niego nie poleciała (na szczęście)...   bidulki😁
    • Vitalinka
      No ja nie wiem....może jednak urok kryje się w mimice, bo na zdjęciu tak nie teges...
    • Vitalinka
      Ja uważam inaczej, Słowianie są ok. a ten facet ma pofarbowane włosy na zbyt ciemny kolor🤭
    • Vitalinka
      To może być serce, mdłości to wysokie tętno, a potem jest utrata przytomności.... na pewno miałeś z 270...😯
    • Nafto Chłopiec
      Mało się nie porzygałem na mecie. To nie dystans dla mnie 🥵🤢
    • Gość w kość
      no to pewnie będzie gorąco, pojawi się ból, a wkrótce potem pytanie: "po co mi to było?!"... zupełnie jak w małżeństwie🤨
    • Gość w kość
      a widzisz! a ja wiem! to nie mój problem, więc leży gdzie indziej,  
    • Gość w kość
      w zasadzie alternatywa mile widziana, bo podobno kawa wieczorami nie jest wskazana🤨    
    • Vitalinka
      ...bo tak🙂
  • Najnowsze Tematy

Chat Nastroik

Chat Nastroik

Proszę wpisać nazwę wyświetlaną

×
×
  • Utwórz nowe...